رؤيت كرد ، واگر اين فاصله كم باشد قمر فورا پشت سر آفتاب غروب مىكند وقابل رؤيت نيست . دانشمندان فنّ تقويم برآنند كه ماه ، از شش درجه قبل از قرار گرفتن در راستاى خورشيد ( برابر 12 ساعت ) تا 6 درجه بعد از دور شدن از آن در محاق است وبا چشم معمولى امكان رؤيت ندارد وبعد از 7 تا 8 درجه شكل هلال بسيار ضعيف وقابل رؤيت است . خواجة نصير الدّين طوسي ودانشمندانى كه پس از أو عهده‌دار تقويم شدند به پيروى از أو « بعد معدّل » را ده درجه ( 10 ) برابر چهل ( 40 ) دقيقه زماني به عنوان « ضابطه جهت رؤيت » انتخاب كردند - كه برابر 20 ساعت پس از اقتران است - وگفته‌اند : اگر بعد مزبور بين دوازده تا چهارده ( 14 - 12 ) باشد ، هلال معتدل است واگر زيادتر باشد ، هلال كاملا هويد است . « 1 » گفتنى است ، امروزه ثابت گشته كه هلال در شرايط ويژه تا حدود پنج درجه برابر با بيست دقيقه مكث ماه بعد از لحظه غروب خورشيد قابل رؤيت است ، چنان كه روز چهارشنبه 29 ماه رمضان 1418 ه برابر 8 / 11 / 1376 ش . و 28 ژانويه 1998 م . ، حدود ساعت 5 / 9 صبح به ساعت رسمي إيران از لحظهء مقارنه ( محاق ) خارج شده وبعد از غروب آفتاب رؤيت گشته است كه رسانه‌هاى إيران ( راديو وتلويزيون ) از طرف صاحبان فتوا روز بعد ؛ يعنى پنج‌شنبه را به عنوان عيد ( روز اوّل شوّال ) اعلام كردند ؛ چنان كه محاسبه از راه اينترنت ورايانه نيز اين واقعيت را نشان مىدهد ، به سند وگزارش زير دقت فرماييد : « 2 » در اين

--> ( 1 ) - همان‌جا ( 2 ) - محمد رضا صيّاد ، حسن طارمى ومحمد باقرى ، رؤيت هلال ماه طي سال‌هاى 1415 - 1418 ه ق . دفتر نشر